banner

Lezing/workshop oosterse (Islamitische) geometrische mozaÔeken
Docent: Goossen Karssenberg, bekend van het boek Snijpunt Isfahan


Sinds het ontstaan van de islam worden moskeeŽn en tombes versierd met teksten (het strakke Kufi of de sierlijke kalligrafie), met bloemmotieven (bijvoorbeeld de khataibloemen, gecombineerd met spiraliserende takken met blaadjes) en met geometrische mozaÔeken. Je komt ook vaak combinaties van deze drie tegen. Dit betreft een eeuwenoude ontwerptraditie waarin meetkunde wordt toegepast in de ornamentiek.

De geschiedenis ervan kende verschillende bloeiperiodes waarbij elke regio, van Marokko en Spanje tot in India, zich kenmerkt door zijn eigen specialisaties in materiaalgebruik, kleurgebruik maar ook in patroonontwerpen. In Isfahan en Samarkand zijn misschien wel de meest ingenieus ontworpen patronen te vinden, vaak uitgevoerd in prachtige kleurcombinaties, op schitterende wijze geÔntegreerd in de architectuur van het gebouw.

De tableaus hebben verschillende symmetrie eigenschappen. Ook de vormpjes zelf waaruit het patroon is opgebouwd hebben een kenmerkende, symmetrische vorm. De ongeschreven ontwerpregels hebben onmiskenbaar ook te maken met de traditionele Perzische tapijtontwerpen.

We zullen deze middag enkele bekende patroonconstructies bestuderen en ons vooral richten op de patronen uit het oude PerziŽ, waar men uitblonk in de ontwerpen met tienvoudige symmetrie.

Ook gaan we zelf enkele eenvoudige mozaÔeken construeren, zodat we daadwerkelijk kennismaken met de traditionele wijze van construeren met passer en liniaal.

Hierbij is geen voorkennis vereist.

Zoals wellicht met alle specialismen het geval is, geldt dat hoe meer je erover te weten komt, des te fascinerender het wordt. Tijdens deze lezing van Goossen Karssenberg zult u dit aan den lijve ondervinden. Rond 2006 begon hij met het bestuderen van deze ontwerptraditie en het heeft hem sindsdien niet meer losgelaten.

Goossen Karssenberg (1962) startte in 2007 naast zijn werk op Texel als leraar wiskunde in samenwerking met de Universiteit Utrecht een onderzoek naar de mogelijkheden om islamitische geometrische patronen te gebruiken als lesmateriaal in het wiskunde onderwijs. Hij ontwikkelde lesmateriaal en gaf workshops in Isfahan, Yazd, Istanbul, Amsterdam en ook op Texel zelf.

Na jaren van studie voelde hij zich vertrouwd genoeg met de ontwerptraditie om ook zelf nieuwe varianten op bestaande patronen te ontwerpen. Een van deze ontwerpen werd tijdens zijn laatste reis naar Isfahan door de heer Ghanbari, plaatselijk specialist op dit gebied, op traditionele wijze in geglazuurd steen gereproduceerd. Dochter Maite Karssenberg schreef over deze reis het boek Snijpunt Isfahan (Querido Fosfor 2018).

Sinds de zomer van 2018 werkt Karssenberg fulltime aan dit onderwerp en beheert met Maria Roelofsen Museum Galerie RAT (Recomposed Art Texel).

Naast het geven van workshops en lezingen schrijft hij artikelen, doet patroonanalyses en ontwerpt nieuwe mozaÔeken en puzzels.

 

Onderwijsvorm: lezing/workshop

Plaats: kantoor Parsaban

Data: 17 maart 2019

Tijd: 13:30 tot 16:30

Aanmelden hier>>>

DSCN76561
qomblauwtinten45810hoeken2
DSC04300

 

 

© PARSABAN, 2008-2018